Từ thiền trà đến sự tinh khôi trong cuộc sống

Đàm Linh Thất

Thiền trà

Thiền sinh chú tâm thực tập chánh niệm vào từng động tác sau đây:

– Vào thiền đường

– Ngồi trên tọa cụ

– Sắp đặt các khay trà

– Dâng hương lên đức Phật

– Lạy xuống ba lạy theo cách thiền lạy

– An tọa trở lại theo vòng tròn hay vòng cung

– Mọi người theo dõi hơi thở hoặc quan sát người pha trà

– Bỏ lá trà vào bình

– Múc nước sôi vào bình trà

– Tráng các tách bằng nước sôi

– Chuyền bánh

– Chế trà ra tách

– Đặt các tách trà lên khay

 

– Chuyền khay trà

– Xá chào khi nhận bánh hay khay trà

– Ăn bánh và uống trà

– Thực tập chia sẻ hạnh phúc

– Nói lời cám ơn và tiễn khách.

– Tinh thần cốt lõi của thiền trà là gì?

Thiền trà là việc uống trà có chánh niệm, thêm vào đó hương vị của thiền và hương vị của đất trời. Uống trà chỉ để uống trà, nhưng khi có chánh niệm, thiền giả có thể tiếp xúc với vạn vật và tình huynh đệ. Thật hạnh phúc và thi vị khi tự tay pha từng tách trà, mời cha mẹ, gia đình và bạn bè. Nhiều người đem chuyện làm ăn, chuyện phiếm, chuyện tranh cãi vào buổi trà nên không biết mình đang uống trà, đánh mất sự có mặt của chén trà. Uống trà được tổ chức thành tiệc trà trong các buổi họp mặt, cưới hỏi và gặp gỡ bạn bè, nhưng thiền trà là một thứ thiền có công năng gắn bó tình cảm giữa người với thiên nhiên và giữa người với người. Uống trà vào đêm trăng thanh cùng với bằng hữu hay các vị đồng tu không còn gì bằng. Hay buổi sáng mặt trời chưa mọc, im lặng nhâm nhi chén trà, thật sung sướng biết bao. Người trẻ bây giờ thích uống các loại nước ngọt, nước có gas và uống một cách ừng ực cho xong chuyện, đâu biết rằng bát chè nóng không chỉ xoa dịu được cơn khát mà còn giúp cho họ biết dừng lại, tìm kiếm những khoảng không gian tĩnh lặng và thênh thang.

Uống trà biết mình đang uống trà, chén trà sẵn sàng có mặt cho mình thì mình cũng nên có mặt với chén trà. Trà chỉ là tên gọi nhưng trong đó có nước, hơi ấm, lá trà, đại địa, cơn mưa, người chăm sóc, cây trà… Rất nhiều yếu tố nằm trong chén trà nhưng chỉ cần thiếu một yếu tố thôi, chén trà khó lòng mà có mặt. Vị ngon của trà chính là sự tươi mát của nó. Trà không biết ghen, không biết giận, không biết chê, không biết khoe khoang. Trà chỉ biết cống hiến và thực sự có giá trị khi thiền giả nâng niu chén trà, uống từng ngụm và để cho hơi hướm của nó tan chảy. Những phiền não lo toan theo hương trà mà biến mất. Từng cử chỉ cung kính, nhẹ nhàng trong việc chào khách, pha trà, rót trà, mời trà, ánh mắt trìu mến, nụ cười nhè nhẹ, chắp tay xá chào, mời bánh mứt… đều phải trân quý và thực sự tập trung. Niềm vui xuất phát từ đó vì tất cả mọi người đều có mặt cho nhau. Thực tập thiền bạn bè cùng với thiền trà là sự kết hợp rất hay, mình thấy tình bạn thật đẹp và gìn giữ từng phút giây hiện tại. Nếu bạn bè thích lang thang trong những quán nhậu hay quán cà phê ồn ào, mời họ ngồi lại trong một khu vườn nhỏ, thắp vài ngọn nến dễ thương và pha trà uống cùng nhau. Hình ảnh thật bình yên, lãng mạn nhưng hùng tráng. Hát những bài hát ý vị, chia sẻ các tâm sự bạn bè, nghe một giai điệu quê hương và cùng nhau tập thiền như thiền trị liệu chẳng hạn là cách tom góp kỷ niệm đẹp, duy trì khả năng vui tươi của mỗi người và thư giãn lành mạnh. Tại nơi đây và vào lúc này, chén trà đánh dấu sự thắt chặt tình nghĩa gia đình, tình cảm bạn bè và cũng có thể là tình yêu đôi lứa. Đêm thật huyền diệu và nó được điểm tô bởi buổi thiền tập dễ thương do sự góp mặt của chén trà dễ thương và những người dễ thương.

Thiền đi tản bộ

Thiền sinh thực tập chánh niệm theo các hướng dẫn sau đây:

– Đi từng bước chậm rãi

– Theo dõi từng bước chân

– Đi chân không hoặc mang dép nhẹ

 

– Chân trái bước biết chân trái bước

– Chân phải bước biết chân phải bước

– Ngắm nhìn cảnh vật xung quanh

– Lắng nghe âm thanh cuộc sống

– Cảm nhận lòng bàn chân chạm vào mặt đất

– Đi ngay ngắn, chỉnh tề và buông thư

– Ý thức các mùi hương của hoa cỏ

– Biết rõ những sự việc đang xảy ra.

– Vì sao nên đi tản bộ mỗi ngày?

Đi tản bộ hay đi dạo có lợi cho sức khỏe, điều hòa sự lưu thông của máu huyết, hệ tim mạch, giúp ngủ ngon và tăng cường trí nhớ. Đi tản bộ vào lúc sáng sớm, buổi chiều hay trước khi đi ngủ đều rất tốt. Mọi người đều có thể thực tập đi bộ như một phương pháp thể dục hàng ngày và làm tinh thần sảng khoái cũng như giảm căng thẳng. Đi bộ trong công việc, trong vườn hay trong phòng rất hay. Có thể đi một mình hay đi với nhiều người. Các chất thừa thải, đường trong máu và cơ thể có thể được trao đổi làm cơ thể cân đối, khỏe khoắn. Không nhất thiết phải đi nhanh, đi chậm hay đi với tốc độ vừa phải, đi một cách đúng đắn vẫn có tác dụng trị liệu cao. Cuộc sống công nghiệp khiến con người cũng đi bộ nhưng đi quá nhanh và hầu như không biết cách điều hòa hơi thở. Thiền đi tản bộ kết hợp bước chân với hơi thở, theo đó hai hay ba bước chân tương đương với hơi thở vào và ba hay bốn bước chân tương đương với hơi thở ra. Số lượng bước chân tùy thuộc vào độ dài của hơi thở nên không có tính bắt buộc. Tâm để vào từng bước chân, lắng nghe các âm thanh cuộc sống và ngắm nhìn phong cảnh. Thỉnh thoảng hít thở sâu và dừng lại theo dõi hơi thở trước khi đi tiếp. Người bận rộn quá không đi công viên hay ra vườn được thì tập tại chỗ như đi bộ tại chỗ và đi từ tòa nhà này sang tòa nhà khác, áp dụng thiền đi tản bộ. Không cần phải đợi đến giờ tập thể dục mới đi bộ. Tận dụng mọi cơ hội thư giãn khi đang bận rộn.

Thiền đi tản bộ có thể gọi là thiền đi chơi hay đi dạo. Mọi lo toan buồn phiền bỏ qua một bên, cho phép đôi chân tiếp xúc với mặt đất, cảm nhận sự an toàn trong hiện tại. Đi làm sao cho có hạnh phúc và thảnh thơi, không đi trong khủng bố và đi như chạy. Đi có sự mầu nhiệm vì đôi chân còn khỏe, hơi thở còn trong lành, mặt đất còn mát mẻ và thiên nhiên còn dễ chịu. Mỗi bước chân đem lại hòa bình trong hiện tại, không chạy theo những bon chen và phù phiếm. Đi trong hiện tại để biết sự sống đang có mặt, con đường đang có mặt và cây cối đang có mặt. Ngồi trên tàu lửa tốc hành, cây cối vùn vụt trôi qua, một tiếng chim chưa kịp nghe hay một bông hoa chưa kịp ngắm đã trôi đi. Đi nhanh quá uổng lắm, đâu nghe được tiếng chim và đâu ngắm nhìn được bông hoa, trong khi chúng có mặt cho ta, dâng hiến cho ta, vậy mà ta chẳng thèm để ý tới. Thế gian đang đi theo tốc độ của máy bay siêu tốc hay xe lửa siêu hạng, nhưng chẳng bao giờ thỏa mãn tốc độ của mình. Thế gian quay cuồng trong những thứ hào nhoáng của tốc độ nhưng chẳng biết chầm chậm lại. Người tu không bao giờ đi như bị ma đuổi, mà đi chậm và đi thật bình an. Khi có công việc khẩn cấp thì đi nhanh nhưng hoàn toàn có chánh niệm và an trú trong sự đi nhanh đó. Sự sống ngắn như một hơi thở. Cách nói nghe hơi quá nhưng lại đúng như vậy. Ngoảnh qua ngoảnh lại, đời người trôi qua rất nhanh. Ấy vậy ta chẳng biết tận hưởng sâu sắc từng giây phút, ta cứ mãi rong ruổi ở phương trời nào đó và chẳng chịu có mặt cho hiện tại. Thiền đi tản bộ phần nào giúp ta đi vào thế giới của hiện tại, giây phút thực sự sống động và hơi thở tinh khôi.